Sábháilteacht Bóithre agus Tollán

Tá an TII tiomanta do bhóithre náisiúnta atá sábháilte agus éifeachtúil a sholáthar.

Má dhéantar bóithre a fheabhsú agus deireadh a chur le himbhuailtí beidh córas iompair i bhfad níos éifeachtúla ann. Aithnítear an tOideachas, an Forfheidhmiú agus an Innealtóireacht i Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre an Rialtais (2013-2020) mar thrí thoisc riachtanacha chun imbhuailtí agus básanna ar na bóithre a laghdú. Tá iarrachtaí TII gréasán bóithre náisiúnta atá níos sábháilte a chur ar fáil dírithe go príomha ar an Innealtóireacht.

Tá TII fós ag cur feabhais ar an ngréasán bóithre náisiúnta le mótarbhealaí agus débhealaí a thógáil, a bhfuil rátaí níos ísle imbhuailtí orthu ná na codanna den bhóthar náisiúnta dhá lána a bhí ann. Oibríonn TII freisin chun fadhbanna sábháilteachta ar na bóithre náisiúnta atá ann cheana féin a mhaolú.

Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre

Leagadh síos i Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre an Rialtais 2007-2012 spriocanna maidir leis an líon imbhuailtí a laghdú.  Bhí baint an-mhór ag TII leis an ngné den straitéis sábháilteachta a bhain leis an innealtóireacht. Ba é príomhaidhm na Straitéise líon na mbásanna ar na bóithre a laghdú go dtí uasmhéid 25 in aghaidh an mhilliúin agus líon na ngortuithe tromchúiseacha go huasmhéid 60 in aghaidh an mhilliúin. Sáraíodh an sprioc seo agus tá TII anois ag obair ar chuspóirí Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre an Rialtais 2007-2012 a bhaint amach. Téigh go dtí suíomh gréasáin an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre le haghaidh breis eolais faoin Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre.

Treoir ón AE maidir le Bainistiú Sábháilteachta Bonneagair Bhóithre

Tá clár sábháilteachta ar bhóithre an-fhairsing ag an TII atá dírithe ar líon na n-imbhuailtí ar an ngréasán bóithre násiúnta a laghdú. Trasuíodh Treoir ón AE maidir le Bainistiú Sábháilteachta Bonneagair Bhóithre (BSBB AE) i nDlí na hÉireann trí I.R.Uimh. 472 de 2011. Tugann BSBB AE córas chun sábháilteacht ar an ngréasán bóithre náisiúnta a bhainistiú. Baineann cuid mhaith de Shábháilteacht TII le cur i bhfeidhm riachtanais BSBB AE.
 

Íoslódáil an Treoir BSBB AE 2008/96/CE

Treoir ón AE 2004/54/CE maidir le Ceanglais Íosta Sábháilteachta le haghaidh Tollán sa Líonra Bóithre Tras-Eorpach.

Tá Sábháilteacht TII i mbun monatóireacht leanúnach ar tholláin Bhaile Átha Cliath, Chorcaí agus Luimnigh lena chinntiú go gcuirtear chun feidhme ina hiomláine Treoir AE 2004/54/CE agus a thrasuí i nDlí na hÉireann trí I.R.Uimh. 213 de 2006.

Foráiltear sa Treoir do cheanglais íosta le haghaidh tollán ar an GTE-I atá níos faide ná 500m, agus leagtar síos na ceanglais:

  • Déanfaidh an tÚdarás Riaracháin (TII) tástáil agus iniúchadh rialta ar na tolláin agus cuirfear scéimeanna eagraíochta agus oibríochta i bhfeidhm (lena n-áirítear pleananna práinnfhreagartha) le haghaidh thraenáil agus threalmhú na seirbhísí éigeandála.
  • Déanfaidh bainisteoir an tolláin (an comhlacht a bhainistíonn gach tollán) deimhin de go ndéanfar aon eachtra sa tollán a fhiosrú agus a thuairisciú mar is ceart.
  • Oibreoidh Oifigeach Sábháilteachta gach tolláin go dlúth leis na seirbhísí éigeandála agus glacfaidh páirt i gcleachtaí pleanála.
  • Cinnteoidh an tAonán Cigireachta go ndéanfar iniúchtaí, measúnachtaí agus tástálacha ar an Tollán atá neamhspleách ón mbainisteoir.

Tá gá freisin le cigireachtaí tréimhsiúla agus anailís riosca ar gach tollán.

Anuas ar cheanglais na Treorach seo déanfaidh TII freisin:

  • Cigireachtaí tréimhsiúla sábháilteacht bóithre ar na tolláin de réir mar atá leagtha síos in TII HD 17 agus treoir BSBB AE.
  • Anailís ar shonraí imbhuailtí mar atá leagtha síos in TII HD 15 agus an treoir BSBB AE.

Íoslódáil an Treoir BSBB AE 2004/54/CE

Lámhleabhar Deartha le haghaidh Caighdeáin Tollán agus Droichead.

Sraith caighdeán do dhearadh, tógáil agus cothabháil an ghréasáin bóithre náisiúnta is ea Lámhleabhar Deartha le haghaidh Caighdeáin Tollán agus Droichead TII (TII DMRB).  Comhlíonann Sábháilteacht TII ceanglais Threoir ón AE maidir le Bainistiú Sábháilteachta Bonneagair Bhóithre leis na caighdeáin TII DMRB seo:

  • Rangú Sábháilteacht Gréasáin TII HD15
    Is éard is Rangú Sábháilteacht Gréasáin ann ná próiseas chun sonraí imbhuailtí a úsáid chun sábháilteacht an ghréasáin bóithre a rangú agus suíomhanna a mbíonn líon ard imbhuailtí orthu a aithint.  Bailíonn an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre sonraí na n-imbhuailtí don phróiseas seo, cliceáil anseo don léarscail sonraí is déanaí d'Éirinn. Tá na meánrátaí imbhuailtí ar na cineáil éagsúla bóithre (mótarbhealach, débhealach uirbeach agus tuaithe, agus bóthar dhá lána tuaithe agus uirbeach) ar fáil anseo.
  • TII HD16 Cigireacht ar Bhearta Sealadacha Sábháilteachta
    Déantar Cigireachtaí ar Bhearta Sealadacha Sábháilteachta ar oibreacha bóthair lena chinntiú go bhfuiltear ag cloí le treoirlínte maidir le bearta sábháilteachta.
  • TII  HD17 Cigireacht Sábháilteachta ar Bhóithre
    Déantar Cigireachtaí Sábháilteachta ar Bhóithre ar bhóithre náisiúnta atá ann cheana féin chun guaiseacha sábháilteachta a aithint agus a réiteach.
  • TII  HD18 Measúnú Tionchair ar Shábháilteacht ar Bhóithre
    Déantar Measúnaithe Tionchair ar Shábháilteacht ar Bhóithre ar scéimeanna bóithre náisiúnta chun tionchair shábháilteachta na roghanna éagsúla pleanála le haghaidh scéimeanna nua a dheimhniú nó nuair a bhíonn athruithe suntasacha á ndéanamh ar scéimeanna atá ann cheana féin. 
  • TII  HD19 Iniúchadh Sábháilteachta ar Bhóithre
    Measúnú is ea Iniúchadh Sábháilteachta ar Bhóithre ar scéimeanna bóthair ag na céimeanna deartha, tógála agus deiridh chun guaiseacha d'úsáideoirí bóithre a aithint. 

Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre

Tá Rannán Sábháilteachta TII páirteach i dtaighde fairsing ar shábháilteacht bóithre atá dírithe ar phátrúin na n-imbhuailtí ar an ngréasán bóithre náisiúnta a thuiscint. Baineann cuid mhór den taighde ar shábháilteacht bóithre le hanailís ar shonraí spáis. Chomh maith le hanailís siarghabhálach a dhéanamh ar shonraí imbhuailtí, thosaigh an Rannán ag déanamh cigireachtaí réamhghníomhacha agus anailís ar ghuaiseacha cois bóthair.

Déanann an Rannán measúnú freisin ar bhearta feabhsúcháin sábháilteacht bóithre agus ar scéimeanna maolaithe tráchta atá maoinithe ag TII. Téigh go dtí TII HD15 agus go dtí na codanna den ghréasán seo a bhaineann le Rangú Sábháilteacht Gréasáin agus Maolú Tráchta chun féachaint ar thuarascálacha measúnaithe a críochnaíodh roimhe seo.

Glacann Rannán Sábháilteachta TII páirt ghníomhach i gcláir taighde trasnáisiúnta ar shábháilteacht bóithre. Nuair a oibrítear go dlúth le húdaráis bóithre agus le grúpaí taighde lasmuigh d'Éirinn déantar eolas, taithí agus smaointe a mhalartú atá chun tairbhe d'obair Rannán Sábháilteachta TII.

D'aontaigh TII agus Lucht Riaracháin Bóithre Náisiunta na hEorpa ó 2006 go ndéanfaidís a dtosaíochtaí maidir le taighde bóithre a chomhroinnt agus a gcuid buiséad taighde a oscailt trí Chomhdháil Stiúrthóirí Bóithre na hEorpa. I measc éachtaí eile, bhí siad ábalta glaonna ráthúla trasnáisiúnta ar thaighde a eagrú, a thug tionscadail taighde den scoth ina ndírítear ar riachtanais TII.

Comhlachas de stiúrthóirí bóithre ar fud na hEorpa is ea an Chomhdháil. Tugann an Chomhdháil modh chun faisnéis, taighde agus comhthaithí a chomhroinnt. Maoiníonn an Chomhdháil tionscadail taighde faoi Chlár Trasnáisiúnta Taighde Bóithre CEDR.  Bhí an tsábháilteacht ar bhóithre mar thopaic taighde faoi Glao ar Mholtaí 2012 CEDR. Bhí an tionscadal um Roghnú Córais Chuí Srianta Feithicle (SAVeRS) ar cheann de thrí cinn a roghnaíodh faoi Ghlao CEDR 2012: Sábháilteacht.

Tá liosta de roinnt de na cláir taighde ina bhfuil Rannán Sábháilteachta TII rannpháirteach thíos:

Is tionscadal taighde é SAVeRS atá maoinithe ag Clár Trasnáisiunta Taighde Bóithre CEDR. Thosaigh tionscadal SAVeRS in Eanáir 2013 agus mairfidh sé dhá bhliain. Tá Rannán Sábháilteachta BI‏É rannpháirteach i mbainistíocht thionscadal SAVeRS.

Leis an tionscadal seo déantar imbhuailtí ina bhfágann an carr an bóthar (Run-Off-Road) a fhiosrú agus é i gceist go bhféadfaí a aithint cén áit ar cheart Córais Srianta Feithicle a bheith agus cad é an Córas Srianta Feithicle ab oiriúnaí ag na suíomhanna seo. Is é aidhm thionscadal SAVeRS doiciméad comhairleach atá praiticiúil agus córas soláimhsithe, gréasánbhunaithe a chur ar fáil a d'fhéadfaí a úsáid chun an Córas Srianta Feithicle ab oiriúnaí a roghnú.

Má dhéantar bóithre a fheabhsú agus deireadh a chur le himbhuailtí beidh córas iompair i bhfad níos éifeachtúla ann. Aithnítear an tOideachas, an Forfheidhmiú agus an Innealtóireacht i Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre an Rialtais (2013-2020) mar thrí thoisc riachtanacha chun imbhuailtí agus básanna ar na bóithre a laghdú. Tá iarrachtaí TII gréasán bóithre náisiúnta atá níos sábháilte a chur ar fáil dírithe go príomha ar an Innealtóireacht.

Tá TII fós ag cur feabhais ar an ngréasán bóithre náisiúnta le mótarbhealaí agus débhealaí a thógáil, a bhfuil rátaí níos ísle imbhuailtí orthu ná na codanna den bhóthar náisiúnta dhá lána a bhí ann. Oibríonn TII freisin chun fadhbanna sábháilteachta ar na bóithre náisiúnta atá ann cheana féin a mhaolú.

Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre

Leagadh síos i Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre an Rialtais 2007-2012 spriocanna maidir leis an líon imbhuailtí a laghdú.  Bhí baint an-mhór ag TII leis an ngné den straitéis sábháilteachta a bhain leis an innealtóireacht. Ba é príomhaidhm na Straitéise líon na mbásanna ar na bóithre a laghdú go dtí uasmhéid 25 in aghaidh an mhilliúin agus líon na ngortuithe tromchúiseacha go huasmhéid 60 in aghaidh an mhilliúin. Sáraíodh an sprioc seo agus tá TII anois ag obair ar chuspóirí Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre an Rialtais 2007-2012 a bhaint amach. Téigh go dtí suíomh gréasáin an Údaráis um Shábháilteacht ar Bhóithre le haghaidh breis eolais faoin Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre.

Treoir ón AE maidir le Bainistiú Sábháilteachta Bonneagair Bhóithre

Tá clár sábháilteachta ar bhóithre an-fhairsing ag an TII atá dírithe ar líon na n-imbhuailtí ar an ngréasán bóithre násiúnta a laghdú. Trasuíodh Treoir ón AE maidir le Bainistiú Sábháilteachta Bonneagair Bhóithre (BSBB AE) i nDlí na hÉireann trí I.R.Uimh. 472 de 2011. Tugann BSBB AE córas chun sábháilteacht ar an ngréasán bóithre náisiúnta a bhainistiú. Baineann cuid mhaith de Shábháilteacht TII le cur i bhfeidhm riachtanais BSBB AE.
 

Íoslódáil an Treoir BSBB AE 2008/96/CE

Treoir ón AE 2004/54/CE maidir le Ceanglais Íosta Sábháilteachta le haghaidh Tollán sa Líonra Bóithre Tras-Eorpach.

Tá Sábháilteacht TII i mbun monatóireacht leanúnach ar tholláin Bhaile Átha Cliath, Chorcaí agus Luimnigh lena chinntiú go gcuirtear chun feidhme ina hiomláine Treoir AE 2004/54/CE agus a thrasuí i nDlí na hÉireann trí I.R.Uimh. 213 de 2006.

Foráiltear sa Treoir do cheanglais íosta le haghaidh tollán ar an GTE-I atá níos faide ná 500m, agus leagtar síos na ceanglais:

  • Déanfaidh an tÚdarás Riaracháin (TII) tástáil agus iniúchadh rialta ar na tolláin agus cuirfear scéimeanna eagraíochta agus oibríochta i bhfeidhm (lena n-áirítear pleananna práinnfhreagartha) le haghaidh thraenáil agus threalmhú na seirbhísí éigeandála.
  • Déanfaidh bainisteoir an tolláin (an comhlacht a bhainistíonn gach tollán) deimhin de go ndéanfar aon eachtra sa tollán a fhiosrú agus a thuairisciú mar is ceart.
  • Oibreoidh Oifigeach Sábháilteachta gach tolláin go dlúth leis na seirbhísí éigeandála agus glacfaidh páirt i gcleachtaí pleanála.
  • Cinnteoidh an tAonán Cigireachta go ndéanfar iniúchtaí, measúnachtaí agus tástálacha ar an Tollán atá neamhspleách ón mbainisteoir.

Tá gá freisin le cigireachtaí tréimhsiúla agus anailís riosca ar gach tollán.

Anuas ar cheanglais na Treorach seo déanfaidh TII freisin:

  • Cigireachtaí tréimhsiúla sábháilteacht bóithre ar na tolláin de réir mar atá leagtha síos in TII HD 17 agus treoir BSBB AE.
  • Anailís ar shonraí imbhuailtí mar atá leagtha síos in TII HD 15 agus an treoir BSBB AE.

Íoslódáil an Treoir BSBB AE 2004/54/CE

Lámhleabhar Deartha le haghaidh Caighdeáin Tollán agus Droichead.

Sraith caighdeán do dhearadh, tógáil agus cothabháil an ghréasáin bóithre náisiúnta is ea Lámhleabhar Deartha le haghaidh Caighdeáin Tollán agus Droichead TII (TII DMRB).  Comhlíonann Sábháilteacht TII ceanglais Threoir ón AE maidir le Bainistiú Sábháilteachta Bonneagair Bhóithre leis na caighdeáin TII DMRB seo:

  • Rangú Sábháilteacht Gréasáin TII HD15
    Is éard is Rangú Sábháilteacht Gréasáin ann ná próiseas chun sonraí imbhuailtí a úsáid chun sábháilteacht an ghréasáin bóithre a rangú agus suíomhanna a mbíonn líon ard imbhuailtí orthu a aithint.  Bailíonn an tÚdarás um Shábháilteacht ar Bhóithre sonraí na n-imbhuailtí don phróiseas seo, cliceáil anseo don léarscail sonraí is déanaí d'Éirinn. Tá na meánrátaí imbhuailtí ar na cineáil éagsúla bóithre (mótarbhealach, débhealach uirbeach agus tuaithe, agus bóthar dhá lána tuaithe agus uirbeach) ar fáil anseo.
  • TII HD16 Cigireacht ar Bhearta Sealadacha Sábháilteachta
    Déantar Cigireachtaí ar Bhearta Sealadacha Sábháilteachta ar oibreacha bóthair lena chinntiú go bhfuiltear ag cloí le treoirlínte maidir le bearta sábháilteachta.
  • TII  HD17 Cigireacht Sábháilteachta ar Bhóithre
    Déantar Cigireachtaí Sábháilteachta ar Bhóithre ar bhóithre náisiúnta atá ann cheana féin chun guaiseacha sábháilteachta a aithint agus a réiteach.
  • TII  HD18 Measúnú Tionchair ar Shábháilteacht ar Bhóithre
    Déantar Measúnaithe Tionchair ar Shábháilteacht ar Bhóithre ar scéimeanna bóithre náisiúnta chun tionchair shábháilteachta na roghanna éagsúla pleanála le haghaidh scéimeanna nua a dheimhniú nó nuair a bhíonn athruithe suntasacha á ndéanamh ar scéimeanna atá ann cheana féin. 
  • TII  HD19 Iniúchadh Sábháilteachta ar Bhóithre
    Measúnú is ea Iniúchadh Sábháilteachta ar Bhóithre ar scéimeanna bóthair ag na céimeanna deartha, tógála agus deiridh chun guaiseacha d'úsáideoirí bóithre a aithint. 

Straitéis um Shábháilteacht ar Bhóithre

Tá Rannán Sábháilteachta TII páirteach i dtaighde fairsing ar shábháilteacht bóithre atá dírithe ar phátrúin na n-imbhuailtí ar an ngréasán bóithre náisiúnta a thuiscint. Baineann cuid mhór den taighde ar shábháilteacht bóithre le hanailís ar shonraí spáis. Chomh maith le hanailís siarghabhálach a dhéanamh ar shonraí imbhuailtí, thosaigh an Rannán ag déanamh cigireachtaí réamhghníomhacha agus anailís ar ghuaiseacha cois bóthair.

Déanann an Rannán measúnú freisin ar bhearta feabhsúcháin sábháilteacht bóithre agus ar scéimeanna maolaithe tráchta atá maoinithe ag TII. Téigh go dtí TII HD15 agus go dtí na codanna den ghréasán seo a bhaineann le Rangú Sábháilteacht Gréasáin agus Maolú Tráchta chun féachaint ar thuarascálacha measúnaithe a críochnaíodh roimhe seo.

Glacann Rannán Sábháilteachta TII páirt ghníomhach i gcláir taighde trasnáisiúnta ar shábháilteacht bóithre. Nuair a oibrítear go dlúth le húdaráis bóithre agus le grúpaí taighde lasmuigh d'Éirinn déantar eolas, taithí agus smaointe a mhalartú atá chun tairbhe d'obair Rannán Sábháilteachta TII.

D'aontaigh TII agus Lucht Riaracháin Bóithre Náisiunta na hEorpa ó 2006 go ndéanfaidís a dtosaíochtaí maidir le taighde bóithre a chomhroinnt agus a gcuid buiséad taighde a oscailt trí Chomhdháil Stiúrthóirí Bóithre na hEorpa. I measc éachtaí eile, bhí siad ábalta glaonna ráthúla trasnáisiúnta ar thaighde a eagrú, a thug tionscadail taighde den scoth ina ndírítear ar riachtanais TII.

Taobhanna So-mhaiteacha Bóthair

Is eilimint iad na taobhanna so-mhaiteacha bóthair de Chur Chuige na gCóras Sábháilte i leith sábháilteacht ar bhóithre. Is iad na trí phrionsabal a ghabhann le Cur Chuige na gCóras Sábháilte:

  • Iompraíocht an Duine
  • Laige an Duine
  • Córais Sho-mhaiteacha

Is é an coincheap atá laistiar de na Taobhanna So-mhaiteacha Bóthair ná iarmhairtí na n-earráidí tiomána a íoslaghdú seachas deireadh a chur leo. Leis an gcur chuige seo tá sé i gceist dul i ngleic le tuairteanna tromchúiseacha ina bhfágann an carr an bóthar, trí bhóithre agus taobhanna bóthair níos sábháilte a sholáthar a:

  • íoslaghdaíonn an riosca go bhfágfaidh feithiclí an débhealach ( e.g. trí dhealú)
  • thugann dóthain spáis chun ceartú i gcásanna ina bhfágann feithiclí an bóthar
  • chinntíonn i gcás imhbhuaileadh ar thaobh an bhóthair go mbuailtear rud éigin a mhaolaíonn ar an bhfórsa dóibh siúd atá san fheithicil ionas go mbíonn aon ghortú a bhaineann leis ag leibhéal íseal (ní fhaigheann aon duine bás ná ní bhíonn aon duine gortaithe go dona).

Tá Treoir Deartha do Thaobhanna Bóthair So-mhaiteacha in Éirinn foilsithe ag TII a chuireann le hobair a rinne Grúpa Teicniúil ar Shábháilteacht ar Bhóithre CEDR (Cónaidhm Stiúrthóirí Bóithre na hEorpa), faoi Chathaoirleacht na hÉireann, nuair a choimisúnaigh siad tionscadal sábháilteachta bóithre ar an ábhar. Ba thoradh ar thionscadal CEDR é Treoir Deartha do Thaobhanna Bóthair So-mhaiteacha. Déantar cur síos sa doiciméad treorach ar ghuaiseacha coitianta ar thaobh an bhóthair agus moltar dea-chleachtas chun déileáil leo chun taobh bóthair sábháilte a chur ar fáil.

Athbhreithniú ar Shonraí Imbhuailtí in Éirinn

Tá sonraí imbhuailtí thar a bheith tábhachtach don taighde ar shábháilteacht ar bhóithre agus chun díriú ar bhearta chun sábháilteacht a fheabhsú in Éirinn. Choimisiúnaigh TII taighde ar shonraí imbhuailtí in Éirinn le déanaí. Tháinig dhá thuarascáil as an tionscadal taighde seo ar féidir iad a íoslódáil ag na naisc thíos.

Sa chéad tuarascáil déantar athbhreithniú ar bhailiú na sonraí imbhuailtí in Éirinn agus déantar cineál na sonraí imbhuailtí a bhailíonn an Garda Síochána a fhiosrú. Déantar measúnú sa tuarascáil freisin ar na sonraí i gcomparáid lena gcomhionann in ocht tír Eorpacha eile.

24.02.2014 Irish Collision Data Collection and International Benchmarking

Sa dara tuarascáil féachtar ar thosca rannpháirteacha imbhuailte mar a thaifead An Garda Síochána iad. Sa tuarascáil seo cuirtear na sonraí i gcomparáid le torthaí taighde eile dá leithéid ó na Stáit Aontaithe agus ón Ríocht Aontaithe chun tuairim a thabhairt faoi conas is fearr easnaimh ó thaobh tosca rannpháirteacha a líonadh.

24.02.2014 Tosca Rannpháirteacha Imbhuailte


Déantar achoimre ar an dá thuarascáil seo in alt dar teideal "Collision Data Helps Engineers to Prevent Road-Traffic Accidents" a foilsíodh in EngineersJournal.ie.

Le tionscadal EuRSI scrúdaítear cur i bhfeidhm na gCigireachtaí Sábháilteachta Bóithre ar bhóithre tuaithe ar a dtarlaíonn céatadán ard de na básanna, Is tionscadal taighde é EuRSI atá mar chuid den chlár trasteorann 'An Dearadh Bóithre ag Croílár na Sábháilteachta'. Is í Ollscoil Éireann Mhá Nuad atá i gceannas ar an tionscadal, a thosaigh in 2009 agus atá maoinithe ag an gclár taighde Eorpach ar shábháilteacht ar bhóithre ERA-NET Road.

Is é príomhchuspóir an tionscadail EuRSI teicneolaíochtaí bailithe sonraí agus nósanna imeachta do Chigireachtaí Sábháilteachta ar Bhóithre atá suas chun dáta a fhorbairt. Déanann EuRSI iniúchadh freisin ar an gcur chuige i leith measúnú riosca ar bhóithre tuaithe agus ar chaighdeán trasnáisiúnta a thabhairt isteach chun comhchur chuige maidir le Cigireachtaí Sábháilteachta ar Bhóithre a chur chun cinn.

Ghlac Sábháilteacht Bóithre agus Iarnród TII páirt gníomhach freisin sna tionscadail taighde seo agus chomhmhaoinigh iad. Má aimsítear réitithe láidre sa taighde, tugtar isteach ansin iad i gCaighdeáin agus Treoir TII:

  • BRABHSÁLAÍ: Tá sé mar aidhm cabhrú le hÚdaráis Bóithre Náisiúnta chun cur chuige sonraíbhunaithe a ghlacadh maidir le sábháilteacht oibrithe bóithre a bhainistiú. Tugann an tionscadal creat do bhunachar sonraí de thaismigh oibrithe bóithre Eorpacha, le treoir ar a chur chun feidhme, na leasa atá le baint agus moltaí maidir le comhsheasmhacht oibreacha bóithre.
  • ASAP: Téann i ngleic le ceisteanna a bhaineann le bainistiú luais i limistéir oibreacha, le béim ar leith ar bhearta agus réitithe chun luas a laghdú agus chun sábháilteacht bóithre a fheabhsú d'úsáideoirí agus d'oibrithe bóithre araon.  Tugann ASAP treoir, ní le luasteorann a leagadh síos, ach leis na modhanna is fearr chun luas a laghdú a roghnú, a mbeidh luas cuí i limistéir oibreacha dá thoradh.
  • EUSight: Déanann iniúchadh mion ar Achar Radhairc Stoptha agus a ról agus a thionchar ar dhearadh geoméadrach mórbhealaí.
  • PRACT: Timpistí bóthair a thuar - Modheolaíocht inaistrithe ar fud na hEorpa.
  • ESRET: Uirlis Eorpach um Athbhreithniú Sábháilteachta
  • SPACE: Smacht ar oiriúnú luais le bóithre féinmhínithe.
  • IRDES: An dearadh bóithre a fheabhsú chun earráidí an duine a mhaolú.
  • RISMET: Uirlisí chun measúnú a dhéanamh ar bhainistiú sábháilteachta an bhonneagair bóithre.
  • ERASER:B16 Measúnaithe chun comhchur chuige a bhunú maidir le bóithre féinmhínithe san Eoraip. 

Is é Rannán Sábháilteachta TII ionadaí na hÉireann ar Ghrúpa Oibre Eorpach (CEN TC 226 WG 1) le haghaidh Córais Srianadh Bóithre (Bacainní Sábháilteachta). Forbraíonn an Grúpa Oibre na Caighdeáin Eorpacha le haghaidh Córais Bhacainní Sábháilteachta agus tá siad ag obair faoi láthair ar oiriúnú Caighdeáin EN 1317 ar fad.

Is caighdeán do tháirgí é EN 1317 le haghaidh córais srianadh feithiclí a chuirtear ar an margadh Eorpach.  Tá sé i gceist le caighdeáin EN 1317 go gcinnteofar feidhmíocht cheart na gcóras srianadh bóithre, a dtáirgeadh, suiteáil agus a n-úsáid i gcomhréir leis an Treoir maidir le Táirgí Tógála (89/106/CE).

Taobhanna So-mhaiteacha Bóthair

Is eilimint iad na taobhanna so-mhaiteacha bóthair de Chur Chuige na gCóras Sábháilte i leith sábháilteacht ar bhóithre. Is iad na trí phrionsabal a ghabhann le Cur Chuige na gCóras Sábháilte:

  • Iompraíocht an Duine
  • Laige an Duine
  • Córais Sho-mhaiteacha

Is é an coincheap atá laistiar de na Taobhanna So-mhaiteacha Bóthair ná iarmhairtí na n-earráidí tiomána a íoslaghdú seachas deireadh a chur leo. Leis an gcur chuige seo tá sé i gceist dul i ngleic le tuairteanna tromchúiseacha ina bhfágann an carr an bóthar, trí bhóithre agus taobhanna bóthair níos sábháilte a sholáthar a:

  • íoslaghdaíonn an riosca go bhfágfaidh feithiclí an débhealach ( e.g. trí dhealú)
  • thugann dóthain spáis chun ceartú i gcásanna ina bhfágann feithiclí an bóthar
  • chinntíonn i gcás imhbhuaileadh ar thaobh an bhóthair go mbuailtear rud éigin a mhaolaíonn ar an bhfórsa dóibh siúd atá san fheithicil ionas go mbíonn aon ghortú a bhaineann leis ag leibhéal íseal (ní fhaigheann aon duine bás ná ní bhíonn aon duine gortaithe go dona).

Tá Treoir Deartha do Thaobhanna Bóthair So-mhaiteacha in Éirinn foilsithe ag TII a chuireann le hobair a rinne Grúpa Teicniúil ar Shábháilteacht ar Bhóithre CEDR (Cónaidhm Stiúrthóirí Bóithre na hEorpa), faoi Chathaoirleacht na hÉireann, nuair a choimisúnaigh siad tionscadal sábháilteachta bóithre ar an ábhar. Ba thoradh ar thionscadal CEDR é Treoir Deartha do Thaobhanna Bóthair So-mhaiteacha. Déantar cur síos sa doiciméad treorach ar ghuaiseacha coitianta ar thaobh an bhóthair agus moltar dea-chleachtas chun déileáil leo chun taobh bóthair sábháilte a chur ar fáil.

Athbhreithniú ar Shonraí Imbhuailtí in Éirinn

Tá sonraí imbhuailtí thar a bheith tábhachtach don taighde ar shábháilteacht ar bhóithre agus chun díriú ar bhearta chun sábháilteacht a fheabhsú in Éirinn. Choimisiúnaigh TII taighde ar shonraí imbhuailtí in Éirinn le déanaí. Tháinig dhá thuarascáil as an tionscadal taighde seo ar féidir iad a íoslódáil ag na naisc thíos.

Sa chéad tuarascáil déantar athbhreithniú ar bhailiú na sonraí imbhuailtí in Éirinn agus déantar cineál na sonraí imbhuailtí a bhailíonn an Garda Síochána a fhiosrú. Déantar measúnú sa tuarascáil freisin ar na sonraí i gcomparáid lena gcomhionann in ocht tír Eorpacha eile.

24.02.2014 Irish Collision Data Collection and International Benchmarking

Sa dara tuarascáil féachtar ar thosca rannpháirteacha imbhuailte mar a thaifead An Garda Síochána iad. Sa tuarascáil seo cuirtear na sonraí i gcomparáid le torthaí taighde eile dá leithéid ó na Stáit Aontaithe agus ón Ríocht Aontaithe chun tuairim a thabhairt faoi conas is fearr easnaimh ó thaobh tosca rannpháirteacha a líonadh.

24.02.2014 Tosca Rannpháirteacha Imbhuailte


Déantar achoimre ar an dá thuarascáil seo in alt dar teideal "Collision Data Helps Engineers to Prevent Road-Traffic Accidents" a foilsíodh in EngineersJournal.ie.