Ceisteanna Coitianta maidir leis an Oifig Cláraithe Sainaitheantais agus leis an Ardán Malartaithe Sonraí
1. Conas a thacóidh an Rialachán um Bonneagar Breoslaí Malartacha le húsáideoirí sonraí maidir le bonneagar athluchtaithe feithiclí leictreacha atá inrochtana don phobal in Éirinn? Leis an Rialachán um Bonneagar Breoslaí Malartacha (AFIR) (Rialachán (AE) 2023/1804), éilítear go gcuirfear ar fáil sonraí maidir le hinfhaighteacht bhonneagair athluchtaithe feithiclí leictreacha (EV) atá inrochtana don phobal.
D’fhoilsigh an Roinn Iompair Dréacht-Straitéis le haghaidh Sonraí a bhaineann le Bonneagar Athluchtaithe Feithiclí Leictreacha.
Leagtar amach sa straitéis seo mar a chuirfidh Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) agus Soláthraithe Seirbhísí Leictrea-Shoghluaisteachta (eMSPanna) atá ag feidhmiú in Éirinn sonraí sainithe AFIR ar fáil go hoscailte agus go héasca d’úsáideoirí sonraí tríd an bPointe Rochtana Náisiúnta (NAP). Beidh an fheidhmiúlacht bainistíochta agus malartaithe sonraí a éilítear faoi AFIR ar Ardán Malartaithe Sonraí (DXP), agus éascóidh an t-ardán comhroinnt na sonraí seo leis an NAP.
Is príomheintitis dhleathacha iad Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) agus Soláthraithe Seirbhísí Soghluaisteachta (eMSPanna) in éiceachóras athluchtaithe na bhFeithiclí Leictreacha (EV), a bhfuil róil ar leith acu:
- Oibreoir Pointe Athluchtaithe: Sainmhínítear é faoi AFIR mar “‘oibreoir pointe athluchtaithe’, rud a chiallaíonn go bhfuil an t-eintiteas freagrach as bainistiú agus oibriú pointe athluchtaithe agus gurb é a sholáthraíonn seirbhís athluchtaithe d’úsáideoirí deiridh, lena n-áirítear in ainm agus thar ceann soláthraí seirbhíse soghluaisteachta.”
- Soláthraí Seirbhísí Leictrea-Soghluaisteachta: Sainmhínítear é faoi AFIR mar “sholáthraí seirbhíse soghluaisteachta”, rud a chiallaíonn duine dlítheanach a sholáthraíonn seirbhísí d’úsáideoir deiridh ar luach saothair, lena n-áirítear seirbhísí athluchtaithe nó athbhreoslaithe a dhíol.”
Cé go bhfeidhmíonn comhlachtaí ar leith mar CPO agus mar eMSP ag an am céanna, tá róil éagsúla acu de réir an dlí. Bainistíonn CPOanna an bonneagar fisiciúil, agus éascaíonn eMSPanna an t-eispéireas úsáideora deiridh trí rochtain agus roghanna íocaíochta a chur ar fáil.
Leis an Rialachán maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (AFIR) (Rialachán (AE) 2023/1804), ceanglaítear ar Bhallstáit an AE Eagraíocht Chláraithe Sainaitheantais (IDRO) a cheapadh chun cóid aitheantais uathúla a eisiúint chuig Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) agus Soláthraithe Seirbhísí Leictrea-Shoghluaisteachta (eMSPanna), agus chun na cóid sin a bhainistiú. In Éirinn, is é BIÉ an IDRO, arna cheapadh go foirmiúil faoi Ionstraim Reachtúil Uimh. 52 de 2026.
Chun clárú leis an Eagraíocht Chláraithe Sainaitheantais (IDRO), is féidir foirm chlárúcháin a íoslódáil anseo nó teagmháil a dhéanamh le IDRO@tii.ie.
Tá tuairisc mhionsonraithe ar an bpróiseas clárúcháin le fáil anseo.
Beidh. Is féidir liosta d’Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) agus de Sholáthraithe Seirbhísí Leictrea-Shoghluaisteachta (eMSPanna), mar aon lena gcóid aitheantais uathúla, a fháil ar Chlár Poiblí IDRO na hÉireann, atá ar fáil anseo.
Is stór sonraí lárnach é an tArdán Malartaithe Sonraí (DXP), inar féidir teacht ar shonraí Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) a bhaineann le pointí athluchtaithe in Éirinn atá inrochtana don phobal.
Is ardán láraithe atá in DXP a chinnteoidh go mbeidh teacht ar na sonraí seo i bhfoirm chaighdeánaithe atá ar fáil gan srian agus inrochtana go héasca d’úsáideoirí sonraí faoi mar a cheanglaítear faoin Rialachán maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (AFIR) (Rialachán (AE) 2023/1804). Mar sin féin, níl ról seirbhíse ná ról an ghníomhaire á ghlacadh ag DXP do CPOanna maidir leis seo.
Le nasc a dhéanamh leis an Ardán Malartaithe Sonraí (DXP), ní mór d’Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) nasc Comhéadain Pointe Luchtaithe Oscailte (OCPI 2.2.1) a bhunú. Déantar é seo a bhainistiú trí chlár ionduchtaithe BIÉ do DXP lena mbaineann comhoibriú leis an CPO chun tástáil agus dearbhú a dhéanamh go gcomhlíonann a nasc sonraí ceanglais OCPI 2.2.1.
Le nasc a dhéanamh le DXP, déan deimhin de ar dtús gur chláraigh tú leis an Eagraíocht Cláraithe Sainaitheantais (IDRO) de réir Cheist 4 thuas. Nuair a bheidh tú cláraithe leis an IDRO, is féidir foirm chlárúcháin DXP a íoslódáil anseo nó teagmháil a dhéanamh le afirdata@tii.ie.
Is féidir teacht ar thuairisc mionsonraithe ar phróiseas ionduchtaithe DXP anseo.
In Éirinn, is é an Pointe Rochtana Náisiúnta (NAP) an Tairseach Sonraí Oscailte (data.gov.ie). Is ardán láraithe é NAP inar féidir le foilsitheoirí sonraí a gcuid sonraí a dhéanamh inrochtana. Faoin Rialachán maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (AFIR) (Rialachán (AE) 2023/1804), éilítear go mbeadh rochtain shaor agus gan srian ag NAP ar shonraí sainithe tríd an gComhéadan Feidhmchláir (API). Má roghnaíonn Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) a gcuid sonraí a roinnt leis an Ardán Malartaithe Sonraí (DXP) lena bhfoilsiú trí API, éascóidh an DXP don NAP na sonraí a aimsiú. Faoi láthair, tá an Roinn Iompair ag ardchéim den obair chun trasuíomh agus cur chun feidhme Threoir ITS, arna leasú in 2023, a nuashonrú, lena n-áirítear plean mionsonraithe cur chun feidhme a ullmhú chun gabháil leis an trasuíomh sin agus Pointe Rochtana Náisiúnta nua a bhunú i gcomhréir le ceanglais na Treorach agus a rialachán tarmligthe.
Tá na rialacháin a rialaíonn soláthar sonraí d’fheithiclí leictreacha agus do bhonneagar athluchtaithe breoslaí malartacha eile leagtha amach ag an Aontas Eorpach (AE), tríd an Rialachán maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (AFIR) (Rialachán (AE), 2023/1804).
Ina theannta sin, tá an Coimisiún Eorpach tar éis glacadh leis an Rialachán Cur Chun Feidhme (AE 2025/655) chun tacú le soláthar comhionann agus éifeachtach sonraí bhonneagar breoslaí malartacha atá comhoiriúnach, idir-inoibritheach agus fíor-ama.
Tagann an Rialachán Cur Chun Feidhme seo le pacáiste níos leithne de cheithre Acht reachtaíochta ar shonraí agus ar chaighdeáin. Le haghaidh tuilleadh faisnéise, féach anseo: Cuireann an Coimisiún leis an idir-inoibritheacht agus leis an trédhearcacht i dtaca le sonraí bonneagair breoslaí malartacha – an Coimisiún Eorpach
Faoin Rialachán maidir le Bonneagar Breoslaí Malartacha (AFIR) agus faoin Rialachán Cur Chun Feidhme gaolmhar (2025/655), ní mór d’Oibreoirí Pointe Athluchtaithe (CPOanna) na ceanglais seo a leanas a chomhlíonadh agus sonraí maidir le bonneagar athluchtaithe atá inrochtana don phobal á gcur ar fáil acu:
- Iomláine – cuirtear gach cineál sonraí is gá ar fáil.
- Cruinneas – léiríonn na sonraí go cruinn na sainmhínithe agus na tuairiscí a leagtar amach sa Rialachán Cur Chun Feidhme.
- Comhsheasmhacht – cuirtear sonraí ar fáil i gcomhréir le AFIR agus leis na ceanglais shonraithe maidir le formáid sonraí, agus baintear aon sonraí dúblacha nó forluiteacha.
- Tráthúlacht – nuashonraítear sonraí laistigh de na tréimhsí a leagtar amach sa Rialachán Cur Chun Feidhme:
- Ní mór sonraí statacha a nuashonrú laistigh de 24 uair ó dhéantar athrú.
- Ní mór sonraí dinimiciúla a nuashonrú laistigh de 1 nóiméad ó dhéantar athrú.
- Iontaofacht – déantar monatóireacht rialta ar shonraí chun earráidí, neamhréireachtaí agus fadhbanna cáilíochta a d’fhéadfadh a bheith ann a shainaithint.
Chun tacú le comhlíontacht na gceanglas sin, déanann BIÉ measúnachtaí ar shonraí CPO a choinnítear laistigh den Ardán Malartaithe Sonraí (DXP). Roinnfear na breathnuithe agus na moltaí tosaigh sin leis an CPO ábhartha chun tacú leis feabhas leanúnach a chur ar cháilíocht sonraí agus AFIR a chomhlíonadh.
Ní bhaileoidh, ní phróiseálfaidh ná ní fhoilseoidh an tArdán Malartaithe Sonraí (DXP) sonraí pearsanta custaiméara.
- Ní fhoilseofar sonraí faoi fhaisnéis airgeadais Oibreoir Pointe Athluchtaithe (CPO) ná Sholáthraí Seirbhísí Soghluaisteachta (eMSP).
- Baileoidh an Eagraíocht Cláraithe Sainaitheantais (IDRO) ainm agus seoladh ríomhphoist phointe teagmhála an ghnó. Déantar é seo lena chinntiú go n-eisítear cód aitheantais IDRO ar phearsanra cuí taobh istigh d’eagraíochtaí CPO nó eMSP, ach ní fhoilseofar na sonraí seo.
- Maidir le DXP, baileofar pointe teagmhála agus seoladh ríomhphoist teicniúil agus oibríochtúil lena chinntiú gur aithníodh na teagmhálaithe cuí chun freastal ar cheardlanna teicniúla mar chuid den phróiseas ionduchtaithe. Ní fhoilseofar na sonraí seo, áfach.
Tá Oifig Sonraí thiomnaithe BIÉ ar fáil le ceisteanna maidir leis an Ardán Malartaithe Sonraí (DXP) a fhreagairt. Is féidir teagmháil a dhéanamh leis an bhfoireann ábhartha ag afirdata@tii.ie.